Freelancer Muhasebe ve Vergi Danışmanlığı

Mükellefiyet açılışından ilk yıllık beyana kadar

Freelancer tarafında en pahalı hatalar ilk üç ayda yapılıyor ve genelde ikinci yılda fark ediliyor. Bu yüzden sıra, kurulum kalemleriyle başlıyor.

1. Ücret mi serbest meslek mi ayrımı

   Bu ayrım her şeyden önce geliyor, çünkü yanlış konumlanma sonraki bütün planlamayı geçersiz kılıyor. Tek müşteriye bağlı, mesai saatlerinde ve müşterinin araçlarıyla çalışan biri fatura kesse dahi ilişki hizmet akdi sayılabiliyor ve yükümlülük ödemeyi yapan tarafta doğuyor.

2. Kayıtsız geçen yıllar

   Platformdan kazanıp yıllarca kayıt açmamış biri için yeni kayıt tek başına geçmişi kapatmıyor. Aynı geçmişin maliyeti, düzeltmenin vergi idaresinden yazı gelmeden mi, izaha davetten sonra mı, inceleme başladıktan sonra mı yapıldığına göre değişiyor. Önce yılların haritası platform, ödeme sağlayıcı ve banka kayıtları yan yana konarak çıkarılıyor, kayıt bu planla birlikte açılıyor.

3. Platform komisyonu ve KDV

   Upwork, vergi numarası girilmemiş Türkiye’deki kullanıcıdan komisyon, Connects ve üyelik ücretleri üzerinden KDV tahsil ediyor ve bu tutar kayıtsız çalışan için hiçbir yere mahsup edilemiyor. Kayıt açıldıktan sonra verginin beyanı mükellefe geçiyor; makbuzun brüt tutar üzerinden düzenlenmesi ve komisyonun ayrı kaydedilmesi bu yüzden önem taşıyor.

4. Mükellefiyet açılışı ve şirketleşme kararı

   Şahıs mükellefiyeti mi şirket mi sorusu, ciro eşiğinden çok gelirin niteliğine, müşterilerin nerede olduğuna ve sorumluluk tercihine bağlı. İki yapının vergi ve prim sonuçları farklı işlediği için karar rakamla değil kurguyla veriliyor.

5. E-fatura ve belge düzeni

   Serbest meslek makbuzu mu fatura mı düzenleneceği mükellefiyet türüne bağlı ve yanlış belge türü gideri belgelenemez hale getiriyor. Yurt dışındaki müşteriye kesilen belgede aranan unsurlar ayrıca konuşuluyor, çünkü istisnadan yararlanmanın ilk şartı bu belgede kuruluyor.

6. Hizmet ihracı istisnası ve kazanç indirimi

   Şartların ilk faturadan itibaren kurulmuş olması gerekiyor: hizmetten yurt dışında yararlanılması, bedelin Türkiye’ye getirilmesi ve bunların belgelenmesi. Sonradan toparlanmaya çalışılan bir dosya, avantaj yerine risk üretiyor. İndirim ayrıca ciroya değil kazanca uygulandığı için gider tarafının da doğru ayrıştırılması gerekiyor.

7. Gider yazımı ve belgelendirme

   Yurt dışı platform, yazılım lisansı ve abonelik faturaları genelde yalnız e-postada duruyor ve toplanmadığı için gider yazılamıyor. Ev ofis, telefon ve araç gibi karma kullanım kalemlerinde ise ayrıştırmanın nasıl yapıldığı ve neyin belgelendiği belirleyici.

8. Döviz tahsilatı ve ödeme sağlayıcı bakiyeleri

   Kur farkının nasıl kaydedileceği ve ödeme sağlayıcıda bekleyen bakiyenin durumu. Bu ikincisi sık atlanıyor: kazancın beyanname tarihine kadar Türkiye’ye getirilmiş olması gereken bir yapıda, sağlayıcıda duran tutar o kısmın indirimini riske atıyor.

9. Geçici vergi ve yıllık beyan

   Yıl içi ödeme planının kurulması ve yıl sonunda çıkacak farkın önceden görülmesi. Freelancer tarafında en sık yaşanan sıkışma, yıl içinde tahsil edilen paranın harcanmış olması ve beyan döneminde ödenecek verginin karşılığının kalmamış olması.

10. Müşteri sözleşmelerinin vergisel okunması

    Sözleşme, fatura ve para akışının aynı hikâyeyi anlatması gerekiyor. Sözleşmede yazan hizmetle faturada yazan hizmetin, ödeme yapan tarafla sözleşmedeki tarafın farklı olması, incelemede en hızlı fark edilen tutarsızlık türü.