Kayıt Dışılığın Faturası Vergi İncelemesinden Gelmiyor

Kayıt dışılığın maliyetini yalnızca yakalanma ihtimali üzerinden hesaplayan bir patron, yanlış bir tabloya bakıyor. Cezayı, faizi ve inceleme riskini hesaba katıyor, sonucu kabul edilebilir buluyor. Ben 23 yıldır bu masada oturuyorum ve gerçek faturanın nereden geldiğini söyleyebilirim: vergi incelemesinden değil.

Fatura üç yerde kesiliyor. Birincisi banka masası. Kredi, limit veya teminat konuşulurken bakılan şey beyan edilen kazanç. Gerçek ciro ne olursa olsun, bankanın gördüğü rakam beyannamedeki rakam. İkincisi ortaklık görüşmesi. Yatırımcı veya ortak adayı ilk olarak defteri istiyor ve defterle anlatılan hikâye birbirini tutmuyorsa görüşme orada bitiyor. Üçüncüsü devir günü. Şirketi satarken alıcının ödediği bedel, gösterebildiğiniz kazanca göre belirleniyor.

Bu üçünün ortak yanı şu: hiçbiri bir ceza değil ve hiçbiri sonradan telafi edilemiyor. Kayıt dışı geçen yılların defteri geriye dönük düzeltilemiyor, çünkü düzeltmenin kendisi bir beyandır. Yani kayıt dışılık bir risk tercihi değil, gelecekteki seçeneklerin daraltılması.

Diğer yandan mevzuat zaman zaman çıkış kapıları açıyor. Yurt dışındaki veya kayıt dışı kalmış varlıkların beyanla kayda alınmasını sağlayan düzenlemeler süreli ve şartlı; kaçırıldığında bir sonrakini beklemek gerekiyor. Aşağıdaki yazılar hem bu maliyet hesabını hem de kayda alma yollarını açıyor.