Rehber
Defter, Yatırım Turundan Aylar Önce Hazır Olmalı
Yatırım turu, muhasebenin sınavı. Due diligence sırasında açılan beş dosya belli ve defterin turdan aylar önce hazır olması gerekiyor - çünkü "defter güzelleştirme" diye bir şey yok. Kurucu cari hesabı, erken kurulan karmaşık yapılar ve yanlış muhasebe tercihi, en sık ve en pahalı üç hata.
Yatırım turu, muhasebenin sınavıdır. Kurucuların çoğu bu sınava tur başladığında hazırlanmaya başlıyor ve orada geç kalıyor. Due diligence sırasında açılan dosyalar belli ve o dosyaların turdan aylar önce hazır olması gerekiyor, çünkü sonradan düzeltme diye bir şey yok. Defterin geçmişi geriye dönük yeniden yazılamıyor.
En sık ve en pahalı üç hatayı sıralayayım. Birincisi kurucu cari hesabı. Şirketin parasıyla kurucunun parası arasındaki sınır ilk aylarda bulanıklaşıyor ve bu bulanıklık defterde kurucuya borç olarak birikiyor. Yatırımcı bunu ilk bakışta görüyor ve bu kalem çoğu zaman değerlemeden düşülüyor.
İkincisi erken kurulan karmaşık yapı. Yurt dışı holding, çoklu şirket veya erken hisse bölüşümleri, henüz gelir yokken kurulduğunda hem maliyet hem de sonradan sadeleştirmesi zor bir yapı yaratıyor. Yapıyı ihtiyaç doğmadan kurmak, ihtiyaç doğduğunda kurmaktan pahalı.
Üçüncüsü muhasebe tercihlerinin yatırımcıya anlatılamaması. Gelirin ne zaman kaydedildiği, giderin nasıl sınıflandırıldığı ve stok ile hizmet ayrımının nasıl yapıldığı teknik tercihler; ama due diligence sırasında bunlar birer soru olarak geliyor ve cevabı olmayan her tercih iskonto olarak geri dönüyor. Aşağıdaki yazılar bu üç başlığı ve turdan önceki hazırlık takvimini açıyor.
Bu konudaki yazılar
Startup'ın Yatırım Turu, Muhasebenin Sınavıdır: Muhasebe, Vergi ve Yatırım Hazırlığı Üzerine Bir Saha Rehberi
Startup'ta İlk Yılın Yedi Pahalı Hatası: Hepsi Defterde Kalıyor
Kanıtlayamadığınız Her Kalem Çarpanla Birlikte Siliniyor: Muhasebe Düzeninin Şirket Değerlemesine Etkisi
Faturayla Çalışan Ekibin Gizli Maliyeti: Bordro ve Freelancer İlişkilerinde Yeniden Nitelendirme Riski
Şirketin Parası, Ortağın Parası: Ortaklar Cari Hesabı Neden Üç Ayrı Yerden Sorun Çıkarıyor
Sık sorulan sorular
- Bir kişinin freelancer mı çalışan mı olduğuna ne belirliyor?
- İlişki hizmet akdi sayılırsa hangi yükümlülükler doğuyor?
- Şirket ortağı kendi şirketine fatura kesebilir mi?
- Yurt dışındaki bir şirket Türkiye'de oturan birini çalıştırırsa ne oluyor?
- Çalışana yapılan hangi ödemeler ücret sayılıyor?
- Serbest meslek erbabına yapılan ödemede işletmenin yükümlülüğü var mı?
- Yanlış kurgulanmış bir ilişki nasıl düzeltilir?
- Muhasebe düzeni şirket değerlemesini nasıl etkiliyor?
- Düzeltilmiş FAVÖK nedir ve neden önemli?
- Şirketten geçen kişisel harcamaları değerlemede geri ekletebilir miyim?
- Ortaklar cari hesabı değerlemeyi nasıl etkiliyor?
- İşletme sermayesi düzeltmesi ne demek?
- Değerleme öncesi muhasebe hazırlığına ne kadar zaman gerekiyor?
- Küçük bir şirket için de geçerli mi?
- Ortaklar cari hesabı nedir ve neden büyür?
- Ortak şirketten borç para alabilir mi?
- Ortağa kullandırılan paraya faiz hesaplanması gerekiyor mu?
- Ters yön de riskli mi, yani ortağın şirkete borç vermesi?
- Ortak şirketten parayı hangi yolla almalı?
- Ortaklar cari hesabı şirket değerlemesini nasıl etkiliyor?
- Birikmiş bir cari hesap nasıl temizlenir?
- Startup kurarken en sık yapılan finansal hata nedir?
- Startup ne zaman bir SMMM ile çalışmaya başlamalı?
- Startup'ın nakit akışını yönetmek için en kritik kural nedir?
- Teknokent'e geçmeyi düşünen startup ne zaman başvurmalı?
- Yatırımcı due diligence sürecinde muhasebe açısından en çok hangi belgeler inceleniyor?
- Startup yatırım turuna ne kadar önceden muhasebe hazırlığına başlamalı?
- Ortaklar cari hesabı neden due diligence'ta sorun çıkarıyor?
- Türkiye'de startup için ESOP (çalışan hisse senedi) mümkün mü?
- Due diligence'ta bulunan bir sorun turu durdurur mu, yoksa fiyata mı yansır?
- Veri odasına neler konulmalı?
- Turdan önce muhasebe düzeltmesi yapmak şüphe çeker mi?
Bu rehberdeki terimler
- Teknokent (TGB)Devlet tarafından belirlenen teknoloji geliştirme bölgesi.
- KOBİÇalışan sayısı ve yıllık net satış hasılatı / bilanço büyüklüğü eşiklerinin altında kalan işletme.
- Kâr Payı (Temettü)Şirketin vergi sonrası kârından ortaklarına yaptığı dağıtım.
- Anonim Şirket (A.Ş.)Türk JSC eşdeğeri; asgari sermayesi 250.
- Transfer Fiyatlandırmasıİlişkili kişiler arasındaki mal, hizmet ve fon işlemlerinin emsallere uygun bedelle yapılması kuralı.