Teknokent'te %3 Fon Yükümlülüğü: Ayırmazsanız İstisnanın O Kısmı Yanıyor (2026)

Teknokent’te çalışan şirketlerin çoğu istisnayı biliyor. Buna bağlı yükümlülüğü ise genelde ilk kez, beyanname hazırlanırken duyuyor. Oysa bu yükümlülüğün ihmali doğrudan istisnanın bir kısmını yakıyor.

Kısaca: istisna edilen kazancınız 2 milyon TL’yi aşıyorsa, bu kazancın %3’ünü girişim sermayesine yönlendirmek zorundasınız. Yönlendirmezseniz o tutar kadar istisnadan yararlanamıyorsunuz.

Kural nedir?

4691 sayılı Kanunun geçici 2. maddesine bağlı düzenleme, istisnadan yararlanan mükelleflere şunu getiriyor: yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarı belirli bir eşiği aşarsa, bu tutarın belirli bir oranı pasifte geçici bir hesaba aktarılacak ve yıl sonuna kadar girişim sermayesine yatırılacak.

2026 için geçerli parametreler, 31.12.2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla 1.1.2026’dan itibaren uygulanmak üzere şöyle:

	2026
Yükümlülüğün doğduğu eşik	İstisna edilen kazanç 2.000.000 TL ve üzeri
Ayrılacak oran	İstisna edilen kazancın %3’ü
Yıllık üst sınır	100.000.000 TL

Üst sınır, çok büyük istisna kazancı olan şirketler için yükümlülüğü sınırlıyor. Ölçeğin bu tarafında olan şirket sayısı az ama tavanın varlığını bilmek planlamayı değiştiriyor.

Eşik neye bakıyor: ciroya değil, istisna kazanca

En sık yapılan hata bu. Eşik cironuza da toplam kârınıza da bakmıyor; beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarına bakıyor.

Bunun pratik sonucu şu: cirosu yüksek ama istisna kazancı düşük bir şirkette yükümlülük doğmayabilirken, cirosu mütevazı ama marjı yüksek bir yazılım şirketinde doğabiliyor. Hangi tarafta olduğunuzu yıl sonunu beklemeden görmek için istisna kazancını yıl içinde takip etmek gerekiyor.

Aynı sebeple, kapsam içi ve kapsam dışı ayrımınız doğrudan bu eşiği etkiliyor. Kapsam dışı kalemleri istisnaya dahil ederseniz eşiği erken aşmış, kapsam içi kalemleri dışarıda bırakırsanız yükümlülüğü hiç görmemiş olursunuz.

Fon nereye yatırılacak?

Pasifte geçici hesaba alınan tutarla, yıl sonuna kadar üç seçenekten biri yapılmalı:

• Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması,
• Girişim sermayesi yatırım ortaklığına yatırım yapılması,
• 4691 kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren diğer girişimcilere sermaye olarak konulması.

Üçüncü seçenek en az kullanılanı ama bazı şirketler için en anlamlısı olabiliyor: zaten tanıdığınız, aynı ekosistemde çalıştığınız bir girişime sermaye koymak, fon payı satın almaktan hem daha stratejik hem daha görünür bir kullanım.

Yapılmazsa ne oluyor?

Burada mekanizmayı doğru anlamak önemli. Yükümlülük yerine getirilmediğinde kesilen bir ceza yok. Olan şu: yatırılması gereken tutar kadar kısım için istisnadan yararlanılamıyor.

Yani 10 milyon TL istisna kazancı olan bir şirket 300.000 TL fon ayırmayı atlarsa, kaybettiği 300.000 TL değil - o tutar kadar istisnanın kendisi. Bu, kurumlar vergisi oranıyla çarpılan bir matrah farkı olarak geri dönüyor ve çoğu şirkette fonun kendisinden daha ucuz olmuyor.

Zamanında yapılmayan yatırımın telafisi için de sınırlı bir süre tanınıyor. Yani “gelecek yıl yatırırız” bir strateji değil.

Zarar beyan eden şirket ne yapacak?

Sık gelen soru. Yükümlülük, beyanname üzerinden istisna edilen kazanç tutarına bağlı. İstisna edilen bir kazanç yoksa yükümlülük de doğmuyor.

Ancak dikkat edilecek bir ayrım var: kapsam içi faaliyetten kazanç doğmuş ama şirket kapsam dışı zararlar nedeniyle toplamda zarar beyan etmiş olabilir. Bu durum, “istisna edilen kazanç yok” demekle aynı şey değil. Dönem sonu hesaplarının bu gözle okunması gerekiyor; konu Gelir İdaresi özelgelerinde de ele alınmış durumda.

Takvim: bu iş aralıkta yapılmaz

Fonun yıl sonuna kadar yatırılmış olması gerekiyor. Girişim sermayesi fonu payı satın almak ise bir banka havalesi kadar hızlı bir işlem değil: fon seçimi, sözleşme, katılma payı alım süreci ve bazı fonlarda asgari yatırım tutarı devreye giriyor.

Pratik önerim: istisna kazancınızın eşiği aşacağı üçüncü çeyrekte netleşiyorsa, fon tarafını ekim–kasım aylarında kurun. Aralığın son haftasında bu işlem sıkışıyor ve sıkıştığı için de hata üretiyor.

Özet

İstisna edilen kazancı 2 milyon TL’yi aşan teknokent şirketleri için %3’lük girişim sermayesi yükümlülüğü, istisnanın ayrılmaz parçası. Yükümlülüğü yerine getirmemek ceza değil, istisna kaybı doğuruyor. Eşik ciroya değil istisna kazanca bakıyor; bu yüzden kapsam ayrımınız ile bu yükümlülük doğrudan bağlantılı.

Kurumlar vergisi tarafını görmek için kurumlar vergisi hesaplayıcısını kullanabilir, kendi durumunuz için görüşme planlayabilirsiniz.

Kaynaklar

• 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, geçici madde 2 - Mevzuat Bilgi Sistemi
• Fon ayırma oran ve tutarlarını belirleyen 31.12.2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı - Resmî Gazete
• Zarar beyanı ve fon yükümlülüğüne ilişkin özelgeler - Gelir İdaresi Başkanlığı özelge sistemi

---

Bu yazı 2026 yılı mevzuatını esas alır ve genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya vergisel danışmanlık değildir. Oran ve tutarlar Cumhurbaşkanı Kararıyla güncelleniyor - işlem yapmadan önce yürürlükteki tutarı doğrulayın.